Marjinal Maliyet Nedir?

Marjinal maliyet nedir sorusu, işletmesi olan ve üretim yapan her kişinin ya da kişilerin sorduğu soruların başında gelir. Marjinal maliyet, bir firmanın ya da işletmenin ürettiği her birim ürünün toplam maliyete olan etkisidir.

PAYLAŞ
TAKİP ET Google News ile Takip Et

Marjinal maliyet nedir sorusu, işletmesi olan ve üretim yapan her kişinin ya da kişilerin sorduğu soruların başında gelir. Marjinal maliyet, bir firmanın ya da işletmenin ürettiği her birim ürünün toplam maliyete olan etkisidir. Birimin üretilmesinin etkisi maliyete olumlu ya da olumsuz şekilde sonuçlanabilir. Buna göre de işletme ya da firma, o birimi üretmeye devam edip etmeyeceği kararını alır. Yani diğer bir deyişle marjinal maliyet, yeni birim malın ya da ürünün üretim maliyetidir.

Marjinal Maliyet Nedir, Nasıl Bir Seyir Gösterir?

Marjinal maliyet nedir sorusu kadar bu marjinal maliyetin nasıl bir seyir gösterdiği de mutlaka öğrenilmesi gereken konuların arasında yer alır. Marjinal maliyetler genelde tüm işletmelerde birbirine oldukça benzer şekilde seyir eder. Yeni bir birim üretimine karar verilince maliyetler ilk önce artar, daha sonra bu maliyetler biraz azalır, belirli bir noktadan sonra tekrar maliyetler yükselmeye başlar. Bunun sebebi şu şekilde açıklanabilir: işletme yeni bir birim üretme kararı alır. Bu kararı gerçekleştirmek amacıyla o ürünün üretiminde kullanılacak malzemeler alınır. Bu malzemelerin maliyetleri daha düşüktür, çünkü toplu bir şekilde alındığı için toptan fiyatına satın alınır. Bu sebeple ilk başta az da olsa bir artış vardır. Daha sonra üretime geçilir ve üretim yapılırken maliyet azalır. Fakat belirli bir süre sonra üretim için gerekli olan hammadde ihtiyacınız yeniden artar, bu sebeple tekrar hammadde satın alma ihtiyacınız olur. Ya da üretiminiz fazlalaşacağı için fazla sayıda üretimde kullanılacak olan makinelerden satın almanız gerekir. Bunlara ek olarak ürün üretiminiz arttığı için haliyle personel ve yönetici ihtiyacınız da artar. Bunlardan ötürü yeni personel ve yöneticiyi işletmenize kazandırmak için ekstra ücret de ödemeniz gerekir. Tüm bunlara bakıldığında marjinal maliyet genel olarak U şeklinde bir seyir göstermektedir. Bu sebeple marjinal maliyet grafikleri genellikle U şeklindedir. Marjinal maliyet grafiği, ortalama değişken maliyeti ve ortalama maliyet eğrilerini her daim minimum noktasında keser. Marjinal maliyet grafiğinin altında kalan alan ise, firmanın toplam değişken maliyetini ifade etmektedir.

Marjinal Maliyet Nasıl Hesaplanır?

Marjinal maliyetler, bir firmanın üretim kararlarında oldukça etkili olan etmenlerdendir. İşletme sahipleri, yeni birim ürün üretmeye karar verirken marjinal maliyet değerlerine bakarak bu duruma karar verir. Marjinal maliyetlerin hesaplanma şekli vardır. Bu hesap şu şekildedir:

Marjinal maliyet= Maliyetteki değişiklik / Miktardaki değişiklik

MC = Δ TC / Δ  Q şeklinde belirtilir.

Δ TC = Maliyetteki değişiklik

Δ  Q = Miktardaki değişiklik

Bu formüller ile marjinal maliyet hesaplanır ve az ya da çok olmasına göre üretim kararı verilir. Bu şekilde işletme kar yapıp yapmayacağı hakkında fikir sahibi olur.

Bu marjinal maliyet formülünün nasıl uygulandığına dair basit bir örnek gösterelim:

Bir işletme, yeni bir ürün üretecektir ve ürünler için şu şekilde maliyet belirlemiştir: Üreteceği 10.000 ürün için 300.000 Türk Lirası ve üreteceği 20.000 ürün için 450.000 Türk Lirası maliyet belirlemiştir. Üreteceği ürünlerin tanesini 15 Türk Lirasından satacağına göre bu işletme üretimini 10.000 üründen 20.000 ürüne çıkarmalı mıdır?

Marjinal maliyet= Maliyetteki değişiklik / Miktardaki değişiklik

Marjinal maliyet= (450.000 – 300.000) / (20.000 – 10.000)

Marjinal maliyet= 150.000 / 10.000

Marjinal maliyet= 10 olarak bulunur.

İşletme, üreteceği ürünlerin tanesini 15 Türk Lirasından satışa çıkaracağını belirtmişti.

Marjinal maliyet < Ürün fiyatı = 10 < 15

Marjinal maliyet ürün fiyatından düşük olduğuna göre işletme kar sağlayacaktır. Bu sebeple bu işletme üretimini 10.000 üründen 20.000 ürüne çıkarabilir.

Marjinal Maliyet Nedir, Ne İçin Kullanılır?

Marjinal maliyet nedir sorusunun ve bu marjinal maliyetin nasıl bir seyir gösterdiğinin açıklaması ile birlikte örnekleme yapıldığına göre öğrenilmesi gereken bir diğer konu olan marjinal maliyetlerin ne için kullanıldığına gelebiliriz. İşletmenin yeni bir birim ürün için belirlediği fiyat marjinal maliyetten fazla olursa, gelir maliyetten daha fazladır demektir ve bu durum ise üretime devam etmenin mantıklı olduğu anlamına gelir. Fakat marjinal maliyet, birim ürünün fiyatından daha fazla ise, maliyeti daha çok olan ürünün kar getirmeyeceği anlaşılır ve üretimin kesilmesi gerekir. Çünkü işletme bu üretime devam ederse zarar etmeye başlar. Bu sebeple marjinal maliyetinin hesaplanması bir işletme için son derece önemli bir konudur.

Bir işletmenin pek çok türde maliyeti bulunmaktadır. Bu maliyetlerden birisi olan sabit maliyet, marjinal maliyeti etkilemeyecektir. Sabit maliyet, işletmenin her ay ya da belirli bir süre aralığında düzenli olarak ödemesini yaptığı iş yeri kirası, personel maaşı gibi maliyetleridir. Bu maliyetler belirli aralıklarla sürekli olarak ödendiği için marjinal maliyet formülüne bir katkısı olmayacaktır. Bu sebeple marjinal maliyetler hesaplanırken sabit maliyet değişimleri marjinal maliyeti bağlayan bir durum olmayacaktır.

Marjinal maliyet, uzun dönem marjinal maliyet ve kısa dönem marjinal maliyet olarak ikiye ayrılır.

Uzun Dönem Marjinal Maliyet Nedir?

Marjinal maliyet nedir, sorusunun yanı sıra uzun ve kısa dönem marjinal maliyetler de oldukça dikkat geçen konulardandır. Uzun dönem marjinal maliyet, üretilen birim malın, maliyetteki herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığının belirlendiği bir değerlendirme türüdür. Maliyette ortaya çıkan bu değişiklik pozitif ya da negatif yönde olabilir. Uzun dönem marjinal maliyetin, marjinal maliyetten farklı olan tarafı ise bu değişikliğin yakın bir gelecekte değil, uzun vadede o işletme için nasıl bir etkisinin olduğunun araştırılmasıdır. Uzun dönem marjinal maliyetin değerlendirilmesi, o işletmenin kendi geleceğini düşünüp kararlı adımlar atması için önemli bir seçenektir. Bu sebeple uzun dönem marjinal maliyetini değerlendirmeye alan işletmeler, geleceğini düşünen işletmelerdir. Uzun dönem marjinal maliyet sayesinde yeni üretilecek olan birim ürünün ilgili işletme için uzun yıllar içerisinde faydalı ya da zararlı olabileceğinin öngörülmesi sağlanır. Bu fayda ya da zararın gerçekleşmesi uzun yıllar alabilir. Bu sebeple işletme elinde olan tüm imkanları olabildiğince dikkatli bir şekilde kullanması gerekir. İşletme uzun vadeli bir fayda sağlamak için büyük yatırımlar yapması gerekebilir, bu sebeple ilk başlarda zorlanılsa da uzun dönem marjinal maliyet hesaplaması sonucu kar edileceği kanısına varıldıysa işletmenin büyümesi için bu risk göze alınabilir.

Ayrıca uzun dönem marjinal maliyet hesaplaması yapıp ilerisi için daha fazla birim ürün üretmeyi amaçlayan işletme, bu üretimini oldukça fazla sayıda yapacağı için kullanacağı hammaddeleri de şimdiden toptan olarak çok çok daha ucuza alabilir. Bu sayede işletme hammadde maliyetinden de kısmış olur.

İşletme uzun dönemde fazla birim ürün üreteceği için, bu ürünleri tüketicinin bu uzun dönem boyunca satın alıp almayacağının değerlendirmesini de iyi yapmalıdır. Aksi taktirde ürünlerin üretimi sorunsuz bir şekilde yapılsa da zamanın gerisinde kalan ürünleri satamayıp elinde kalabilir. Bu da işletmenin büyük zararlara girmesine sebep olur.

Kısa Dönem Marjinal Maliyet Nedir?

Kısa dönem marjinal maliyet, işletmenin üreteceği birim ürünün, işletmenin maliyetine kısa dönem içindeki etkisinin değerlendirilebileceği bir yöntemdir. Bu yöntem ile birlikte işletme kısa vadeli ürün üretiminden kar yapıp yapmayacağını değerlendirme fırsatı bulur.

Mehmet Sözen

HABERİ PAYLAŞ:
BUNLARA DA BAKIN