Nominal Değer Nedir?

Nominal değer nedir, sorusu finans ve ekonomi sektöründe bulunan herkesin sorduğu bir sorudur. Nominal değer, finans ve ekonomi sektöründeki tüm çalışanların mutlaka bilmesi gereken bir kavramdır.

PAYLAŞ
TAKİP ET Google News ile Takip Et

Nominal değer nedir, sorusu finans ve ekonomi sektöründe bulunan herkesin sorduğu bir sorudur. Nominal değer, finans ve ekonomi sektöründeki tüm çalışanların mutlaka bilmesi gereken bir şeydir. Nominal değer, Türkçede kelime anlamı olarak “yazılı” anlamıma gelse de finans ve ekonomi alanında daha farklı şekilde de kullanıma sahiptir. Nominal değer, bir menkul kıymetin (hisse senetleri, tahvil gibi) üzerinde yazılı olan değere denir. Nominal değer, bir payın en küçük değerini de belli eder. Yani nominal; yazılı, reel ve gerçek anlamlarına gelir. Nominal kelimesi ekonomide pek çok farklı şekilde kullanıma sahiptir. Bunlara örnek verecek olursak bunlar nominal değer, nominal gelir, nominal faiz gibi terimlerdir. Gelin, nominal değerin ne olduğu ve ne işe yaradığına daha yakından bakalım.

Nominal Değer Nedir ve Ne İşe Yarar?

Nominal değer nedir sorusunu kısa bir şekilde açıkladıktan sonra ekonomide nominal değerin ne ifade ettiğine bakmamız gerekir. Nominal değer bir menkul kıymetin üzerinde yazan değerdir ve buna örnek verecek olursak: 50 Türk Lirasının üzerinde yazan 50 rakamı, o kıymetin nominal değeridir. Nominal değer değişen bir değer değildir ve her zaman aynı kalır. 50 liralık banknota hiçbir zaman 100 lira değer biçilemez. Fakat şuan 50 liraya 10 tane süt alınabilirken, ileride 50 liraya yalnızca 5 tane süt de alınabilir. Bu değişen değer nominal değer değil, gerçek (reel) değerdir.

Nominal Değer Nedir, Reel (Gerçek) Değer Nedir?

Nominal değer nedir sorusu, gerçek değer nedir sorusunu da beraberinde getirmektedir. Çünkü bu iki kavram birbirleriyle oldukça içli dışlı kavramlardır. Reel değer değişken bir özelliğe sahiptir. Nominal değeri sabit olan 50 liralık banknot ile bu sene alınabilecek süt miktarı, geçen seneye göre azalma göstermiştir. 50 liralık banknot hala 50 liradır, yani nominal değeri değişmemiştir. Nominal değer sabitken reel değer değişkenlik göstermektedir.  Verilen örnekte reel değer paranın değer kaybetmesi ve enflasyonun artması sebebi ile belirli bir süre içerisinde değişikliğe uğramıştır. Bu değişiklik negatif yönde bir değişiklik olmuştur. 50 lira ile alınabilecek ürün sayısı azaldığı için gerçek değer de buna paralel olacak bir şekilde azalmıştır. Kısacası reel değer, nominal değere sahip olan kıymetlerin enflasyona göre değişikliğini belirtir.

Nominal değer reel değer arasındaki ilişkiye bir de maaş odaklı olacak şekilde örnek verelim: Bir kişi 2020 yılında 4000 Türk Lirası maaş almakta ve bu maaş ile 1000 tane ekmek alabilmektedir. Bu kişinin maaşına 2021 yılında zam gelmiştir ve 4200 olmuştur. Fakat aynı şekilde ekmeğe de zam gelmiştir ve bu kişinin maaşı ile alabildiği ekmek sayısı 700 e düşmüştür. Kişinin maaşı artış göstermiş olsa bile alım gücünde düşüş yaşanmıştır. Yani maaşının nominal değeri, maaş çekinde yazan değeri artmış olsa bile alım gücü düştüğü için reel değeri de düşmüştür. Yani enflasyon faktörü reel gelirin belirlenmesinde en önemli etmendir.

Finans ve ekonomi alanında başarılı olmak için nominal değer ve reel değer arasındaki ilişkiyi iyi bir şekilde anlamak gerekir. Hisse senetlerinin alım satımı yapılırken bu nominal değer ve reel değer arasındaki ilişki çok önemli olmaktadır. Hisseler sabit bir değerde değildir, duruma göre sık sık iniş çıkışlar göstermektedir. Bu sebeple hisse senetlerini üzerinde yazan değerin yani nominal değerin daha altında ya da daha üstünde bir fiyata satmak da mümkündür. Görüldüğü gibi hisse senedinin nominal değeri, üzerinde yazan değeri sabitken değişen şartlara göre reel değeri de değişmiştir, böylelikle daha farklı fiyatlara satışı yapılmıştır. Bu tarz durumlardan faydalanmak ve zarar görmemek için, nominal değer ve reel değer arasındaki ilişkiyi iyi yorumlayabilmek çok önemlidir.

Hisse Senetlerinde Nominal Değerin Belirlenmesi

Nominal değerin bir diğer kullanım alanı daha vardır. Nominal değer bir hisse payının en küçük değerini belirten değerdir. Yani şirketler hisseleri pay ederken bir nominal değer belirler ve buna göre kişilere düşen miktar belirlenir. Ülkemizde çoğu şirket nominal değeri 1 Türk Lirası olarak belirlemiştir. Bu sayede çok daha rahat işlem ve paylama yapılabilmektedir. Nominal değeri 1 Türk Lirası seçmek bir zorunluluk değildir, isteyen şirket istediği nominal değeri uygulayabilir. Nominal değer 1 Türk Lirası olarak belirlenmese de en azından kolay bölünebilecek, işlem zorluğu olmayacak ve kafa karıştırmayacak bir nominal değer belirlenmesi işlerin sorunsuz ilerlemesi için elzemdir. Bu sebeple 1, 5, 10, 20, 25, 50 ya da 100 Türk Lirası şeklinde nominal değerler şirketler tarafından tercih edilmektedir.

Nominal değer her zamanki gibi hisse senetlerinin üzerinde yazılan pay miktarını belirtir ve o hissenin değerini gösterir.

Nominal değer şirketlerde ne işe yarar, şu örnekle açıklamamız mümkündür: 100.000 Türk Lirası sermayeye sahip bir işletmeniz var diyelim. Bu işletmenizin sizinle birlikte 3 ortağı bulunsun. Sizin payınız %50, diğer iki ortağınızın payı %25 olsun. Şirketinizin nominal değerini ise 1 Türk Lirası olarak belirlemiş olun. Bu şekilde bir paylama ve nominal değer belirlemesi yapılırsa kişilere düşen pay miktarı şu şekilde olacaktır:

  1. %50 Hisseye sahip kişi= 50.000= 50.000 pay
  2. %25 Hisseye sahip kişi= 25.000= 25.000 pay
  3. %25 Hisseye sahip diğer kişi= 25.000= 25.000 pay

Olacak şekilde pay alır. Eğer ki nominal değeriniz 5 Türk Lirası olarak belirlenseydi hesaplamalar şu şekilde olacaktı:

  1. %50 Hisseye sahip kişi= 50.000= 10.000 pay
  2. %25 Hisseye sahip kişi= 25.000= 5.000 pay
  3. %25 Hisseye sahip diğer kişi= 25.000= 5.000 pay

Şeklinde pay almış olacaktı. Fakat karışıklıklardan olabildiğince uzak durmak adına şirketinizde nominal değerin 1 Türk Lirası olarak belirlenmesi daha idealdir.

Nominal değer nedir, sorusu ile ilişkili olan bir diğer soru da nominal faiz nedir sorusudur. Nominal faiz de nominal değer ile ilişkili olan bir başka terimdir.

Nominal Faiz Nedir?

Nominal faiz, finans konusunda önemli olan ve pek çok kişinin merak ettiği bir diğer konudur. Nominal faiz, enflasyondan arındırılmış faize verilen addır. Nominal faiz reel faiz oranı ve enflasyon oranının toplanması ile elde edilir.

Nominal faiz= Reel faiz oranı + Enflasyon oranı

Bu mantıkla da normal (reel) faiz, enflasyondan arındırılmış faiz türüne denir.

Reel (normal faiz)= Nominal faiz – Enflasyon oranı

Nominal faiz ve reel faiz oranını şu örnek çok iyi açıklayacaktır: Bankanızda var olan vadeli hesabınıza banka tarafından bir faiz oranı koyulacaktır. Bu faiz oranına göre para kazanabilirsiniz. Fakat gerçek kazancınız bu faiz oranı ile ifade edilemez. Çünkü gerçek kazancınızı hesaplayabilmek için enflasyon oranını ortadan kaldırmak gerekir. Bankanız size %10 luk bir faiz oranı belirlediğinde nominal faiz oranı %10 olur. Ancak enflasyon miktarını bu faiz oranından çıkarmak gerekir. O yıl için enflasyon oranının %5 olduğunu düşünürsek sizin reel faiz oranınız %5 olacaktır. Bu da sizin gerçek kazancınızın demektir.

Mehmet Sözen

HABERİ PAYLAŞ:
BUNLARA DA BAKIN